Wskazania i przeciwskazania

Wpływ sauny na organizm:

  1. hartuje i zwiększa odporność or­ganizmu na infekcje;
  2. zwiększa podstawową przemianę materii nawet o 40%, co ma związek z pobudzeniem układu współczulnego;
  3. pobudza gruczoły dokrewne, szczególnie układ podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowy;
  4. poprzez zmniejszenie aktywności motoneuronów gamma i pobudzenie włókien intrafuzalnych, co z kolei obniża aktywność motoneuronów alfa,powodując zmniejszenie napięcia mięśniowego;
  5. poprawia elastyczność tkanki włóknistej torebki stawowej i więzadeł stawowych, zwiększa krążenie krwi w torebce stawowej i zmniejsza lepkość mazi stawowej;
  6. oczyszcza skórę szczególnie ze złuszczonego naskórka;
  7. pobudza gruczoły potowe odpo­wiedzialne za termoregulacje organizmu;
  8. pobudza warstwę rozrodczą na­skórka;
  9. powoduje wzrost ukrwienia i prze­miany materii w mięśniach;
  10. zwiększa siłę mięśni;
  11. reguluje czynność układu autonomicznego;
  12. zmniejsza zawartość kwasu mleko­wego we krwi;
  13. zwiększa wysycenie krwi tlenem;
  14. powoduje psychiczne uczucie przyjemnego pobudzenia i odświeżenia;
  15. poprawia wskaźniki sprawności układu oddechowego;
  16. zmniejsza napięcie układu nerwo­wego;
  17. zwiększa potrzebę snu i jego głę­bokość.

Do bezwzględnych przeciwwskazań do stosowania sauny należą:

  • ostre, przewlekłe choroby zakaźne;
  • wszelkie krwawienia, jawne i ukryte;
  • niewydolność krążenia, miażdżyca znacznego stopnia;
  • choroby w przebiegu ostrym i po­dostrym,
  • choroby przewlekle w okresie za­ostrzeń,
  • nowotwory złośliwe i łagodne w okresie wzrostu stałego.
  • choroby psychiczne, padaczka,
  • zaburzenia hormonalne,
  • alkoholizm, narkomania, wyniszczenie i zniedołężnienie,
  • znacznego stopnia.

Poniższa tabela zawiera wskazania i przeciwwskazania stosowania sauny dotyczące chorób, dysfunkcji narządu ruchu.

Wskazania Przeciwwskazania
Łagodne postacie gośćca przewlekle postępującego, stany po opera­cjach stawowych. Gościec przewlekły postępujący – w okresie dużej lub narastającej ak­tywności (stany gorączkowe, świeżo występujące wysięki stawowe)
Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (zzsk) przy dobrym sta­nie ogólnym. Przypadki zzsk ze znacznym upośledzeniem funkcji ruchowej i z nasilonymi objawami bólowymi.
Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa (zespół szyjny, lędźwiowy z objawami korzeniowymi) stawów, choroba Heberdena, Boucharda z zajęciem stawów biodrowych kolanowych i stóp. Gościec zwyradniający kostno-stawowy w okresie zaostrzeń stanu za­palnego oraz ze znacznym ograniczeniem ruchomości stawów upośledzającym samodzielne poruszanie się.
Choroby neurotroficzne dotyczące narządu ruchu, bólowe zespoły odkręgosłupowe.
Artropatie Artropatia z ostrymi objawami skórnymi.
Gościec zwyradniający wielostawowy przy pełnej sprawności stawowej. Gościec zwyradniający ze znacznymi ograniczeniami ruchomości sta­wów oraz w okresie zaostrzenia.
Gościec mięśniowo-ścięgnisty Gościec mięśniowo-ścięgnisty w okresie zaostrzeń oraz przebiegający z okresowymi zaostrzeniami.
Artropalie w przebiegu chorób przemiany materii z niewielkimi zmianami w stawach i przy dobrym stanie ogólnym. Artropatia z ostrymi objawami skórnymi i stawowymi.
Choroby ortopedyczno-urazowe
Stany pourazowe kości stawów (po złamaniach i zwichnięciach). Stany pourazowe w czasie unieruchomienia, przy niezdolności do samodzielnego poruszania się, nie zrośnięte złamania.
Stany pooperacyjne kości i stawów przy zachowanej sprawności ru­chowej umożliwiające; samoobsługę i samodzielne poruszane się. Stany pooperacyjne z niezagojoną raną, otwartymi przetokami we wcze­snym okresie po zabiegu.
Stany po zapaleniu mięśni, stawów, więzadeł, torebek stawowych z utrzymującym się upośledzeniem funkcji. Stany po zapaleniu mięśni, stawów, więzadeł, torebek stawowych w okresie zaostrzeń stanu zapalnego.
Przewlekłe zapalenie kości w okresie klinicznego wygojenia procesu chorobowego. Przewlekle zapalenie:
a) z odczynem ogólnym
b) z przetokami
Zmiany zniekształcające stawów w następstwie procesu zwyrodnieniowo-wytwórczego, zapalenia lub urazu. Zmiany zniekształcające stawów powodujące znaczne upośledzenie zdolności do samodzielnego poruszania się.
Stany po zapaleniu gruźliczym kości i stawów wygojone klinicznie i radiologicznie. Gruźlica kostno-stawowa wokresie czynnym, zmiany gruźlicze w innych narządach, zły stan ogólny.
Stany pourazowe tkanek miękkich (mięśni, więzadeł, torebek stawowych) przy nieznacznym ograniczeniu ruchomości. Stany pourazowe tkanek miękkich:
a) wcześniej niż 2 tygodnie po urazie
b)ze znacznym ograniczeniem ruchomości, utrudniającym dochodzenie do pomieszczeń zabiegowych.
Martwice pourazowe aseptyczne kości i mięśni w okresie zdrowienia. Chorzy z martwicą aseptyczną kości i mięśni wymagający unierucho­mienia lub zabiegu operacyjnego. Ostre procesy zapalne w układzie kostnym.
Choroby układu nerwowego
Zespoły korzeniowe szczególnie dotyczące nerwu kliszowego na tle zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa oraz lumbagie, niezależnie od ich pochodzenia. Zespoły korzeniowe w okresie ostrych bólów z częstymi nawrotami, zaburzeniami ruchowymi i troficznymi, lumbagie z nasilonymi bólami w okresie zaostrzenia.

Na podstawie powyższych informa­cji sauna może być bezpiecznie i z pożytkiem stosowana u osób w różnym wieku i o zróżnicowanej sprawności ogólnej. Ma ona znaczenie zarówno w profilaktyce jak i w lecznictwie. Odgry­wa sporą rotą w profilaktyce przeciążeniowej narządu ruchu jak i w procesach terapii pourazowej. Na pod­stawie wskazań oraz przeciwwskazań sauną można z powodzeniem stosować jako działanie uzupełniające i wspoma­gające proces leczenia pacjentów terapeuty manualnego.

Źródło: Marszałek S. Szapowałow N.: Sauna – wpływ na funkcje organizmu i sposób stosowania. Medycyna Manualna, 2002, Tom IV, nr 1,2.

2 odpowiedzi na „Wskazania i przeciwskazania

  • Klaudia Komentuje:

    W pkt 2 jest blad wg mnie. Zwiekszony metabolizm jest zwiazany z ukladem PRZYwspolczulnym a nie wspolczulnym. Uklad przywspolczulny pobudza produkcje sokow trawiennych, zwieksza perystaltyke jelit i zwieksza do nich doplyw krwi. A wspolczulny to wszystko hamuje.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*